F.A.Q
Czym jest badanie / ocena / diagnostyka drzew? Na co zwracamy uwagę? Co wykorzystujemy w naszej pracy?
- jak sama nazwa wskazuje, do przeprowadzenia oceny wykorzystywane są zmysły – wzroku, słuchu, dotyku i powonienia
- jest to podstawowy rodzaj oceny, bazujący na ,,mowie ciała” drzewa
- zwracamy uwagę na każdą cechę odbiegającą od normatywu, pod kątem jej wpływu na zdrowotność drzewa, poziom statyki całego drzewa bądź jego części oraz ryzyko jakie potencjalnie może generować
- w celu uzyskania dodatkowych informacji o badanym drzewie używamy młotka diagnostycznego – do opukania pnia (zmysł słuchu) oraz sondy arborystycznej (zw. sondą Stolarczyka) służącej do identyfikacji i ewentualnej penetracji zdegradowanych tkanek drzewa
- ocena sensoryczna cechuje się bardzo wysoką skutecznością w podstawowej diagnostyce – zarówno jakościowo jak i ilościowo
- bardzo istotne jest doświadczenie osoby przeprowadzającej ocenę
- sięgamy po instrumentalną ocenę gdy podstawowa diagnostyka jest w stanie dostarczyć wystarczających informacji o stanie drzewa – głownie dotyczy informacji o stabilności drzewa w gruncie oraz wytrzymałości pnia na złamanie
- wynik poprawnie wykonanego badania jest wysoce obiektywny
- bardzo istotne jest by mieć świadomość iż wynik badania wykonanego przy użyciu specjalistycznych narzędzi nie jest ,,nieomylną wyrocznią” – każdy wynik wymaga szczegółowej analizy i jest elementem całościowego procesu oceny drzewa
- aktualnie najpopularniejszymi instrumentami wykorzystywanymi w diagnostyce są: tomografy akustyczne, testy obciążeniowe, wiertarki oporowe – plusy i minusy poszczególnych rozwiązań znajdują się w dalszej części FAQ
- branża arborystyczna (w tym diagnostyka) przykłada duży nacisk by wszelkie prace w obrębie drzew w tym badania instrumentalne były możliwie jak najmniej inwazyjne dla drzew. Tomografia akustyczna oraz testy obciążeniowe (metoda elasto-inclino) określane są jako metody nieinwazyjne
- metody instrumentalne znacząco podnoszą koszty oceny drzewa, ze względu na pracochłonność oraz konieczność posiadania specjalistycznego oprzyrządowania i wiedzy
Najpopularniejsze narzędzia wykorzystywane w diagnostyce instrumentalnej drzew
Tomografia akustyczna (Sonic Tomograph)
Tomograf akustyczny to nieinwazyjna metoda obrazowania wewnętrznych struktur pnia drzewa. Działa na zasadzie pomiaru czasu przejścia fal dźwiękowych między czujnikami rozmieszczonymi po obwodzie pnia. Fale akustyczne przechodzą szybciej przez zdrowe, zwarte drewno, natomiast wolniej przez obszary w różnym stopniu rozkładu, w tym ubytki. Na tej podstawie powstaje obraz graficzny przekroju pnia, na bazie którego można wyliczyć wytrzymałość pnia.
- Pozwala wykryć rozkład wewnętrzny, pustki, pęknięcia i inne defekty struktur wewnętrznych.
- Obrazuje stosunkowo precyzyjnie rzeczywisty rozmiar degradacji bądź braku tkanek w badanym przekroju poprzecznym.
- Stosunkowo szybka i bezpieczna dla drzewa.
- Obrazuje niewielki konkretny wycinek poprzeczny pnia .
- Nie może być stosowany w ujemnych temperaturach, ponieważ zimno wpływa na prędkość propagacji fal.
- Nie daje informacji o stabilności drzewa w gruncie.
- Wynik pomiaru jest teoretyczny i oparty wyłącznie na wyliczeniach.
- Woda zalegająca wewnątrz pnia może zakłócać lub fałszować wyniki.
Test obciążeniowy (Metoda Elasto-Inclino)
Próba obciążeniowa (metoda elasto-inclino) to zaawansowana, metoda oceny stabilności drzewa. Polega na kontrolowanym obciążaniu drzewa siłą symulującą napór wiatru oddziaływujący na drzewo (symulowany za pomocą liny i wyciągarki). Reakcję badanego drzewa rejestrują czujniki umieszczone u nasady pnia (inklinometry)- kontrolujące wychylenia bryły korzeniowej oraz elastometry kontrolujące zachowanie tkanek struktury pnia.
- Jest badaniem empirycznym, opartym o analizę reakcji drzewa na realnie działającą nań siłę
- Dostarcza informacji o stabilności drzewa w gruncie, dodatkowo otrzymujemy informację o wytrzymałości pnia na złamanie.
- Dane pozyskane z badania mają charakter bardziej całościowy – badamy mechanikę ,,dużego fragmentu drzewa”
- Pozwala określić współczynnik bezpieczeństwa (safety factor) dla drzewa – oparty o silne podstawy empirycznego badania
- Nie wykonuje się testu w okresie zimowym tj. zamarzniętego gruntu oraz zmarzniętego pnia.
- Wymaga wolnej przestrzeni do wykonania testu oraz stabilnego obiektu kotwiczenia liny (np. drugiego drzewa o odpowiednich gabarytach i odległości)
- Czasochłonny i skomplikowany technicznie przez co jest bardziej kosztowny
